& Software Engineer Co., Ltd. ผู้นำด้านการจัดจำหน่ายอะไหล่เครื่องจักร CNC (New Parts) พร้อมศูนย์บริการซ่อมบำรุง (Repair), อัปเกรดระบบ (Retrofit), และดัดแปลงเครื่องจักรครบวงจรด้วยทีมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ
© 2026 SP AUTOMATION & SOFTWARE ENGINEER CO., LTD. All rights reserved.
Back to Knowledge Base
เรียนรู้หลักการทำงานเบื้องลึก การเลือกโหมดที่เหมาะสม และแนวทางแก้ไขปัญหา โดยวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ
ปรึกษาปัญหาทางเทคนิค ทำความเข้าใจหลักการพื้นฐานของ Servo Drive และโหมดควบคุม ในโลกของระบบอัตโนมัติอุตสาหกรรม Servo Drive ถือเป็นหัวใจสำคัญที่ขับเคลื่อนการเคลื่อนไหวที่แม่นยำและตอบสนองรวดเร็ว การทำความเข้าใจโหมดการทำงานที่แตกต่างกันจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งโหมดควบคุมแรงบิด (Torque Control) และโหมดควบคุมตำแหน่ง (Position Control) ซึ่งเป็นสองโหมดหลักที่ถูกใช้งานอย่างแพร่หลาย บทความนี้จะเจาะลึกถึงหลักการทำงาน ความแตกต่าง ข้อดีข้อเสีย และแนวทางการเลือกใช้งานที่เหมาะสมสำหรับแต่ละสถานการณ์ เพื่อให้วิศวกรและผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปประยุกต์ใช้และแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โหมดควบคุมแรงบิด (Torque Control Mode) โหมดควบคุมแรงบิด หรือ Current Control เป็นโหมดพื้นฐานที่ Servo Drive จะควบคุมกระแสที่ไหลผ่านมอเตอร์โดยตรง ซึ่งส่งผลต่อแรงบิดที่มอเตอร์ผลิตได้ กล่าวคือ ผู้ใช้งานจะกำหนดค่าแรงบิดที่ต้องการให้มอเตอร์สร้างขึ้น โดยไม่สนใจตำแหน่งหรือความเร็วของมอเตอร์ โหมดนี้เหมาะสำหรับงานที่ต้องการควบคุมแรงกด แรงดึง หรือแรงตึงอย่างสม่ำเสมอ
Was this guide helpful? Share Article
ประเมินอาการเสียและปรึกษาช่างผู้เชี่ยวชาญฟรี! บริการซ่อมบอร์ด, เปลี่ยนอะไหล่ (New Part) และดัดแปลงเครื่องจักร ซ่อมจบใน 3 วัน พร้อมรับประกัน 3 เดือน
Test kit after repair No fix, no feeหลักการ: Servo Drive จะปรับกระแสไฟฟ้าที่ป้อนให้กับมอเตอร์ เพื่อให้ได้แรงบิดตามค่าที่ตั้งไว้ (Torque Reference) โดยอาศัย Feedback จากเซ็นเซอร์กระแสการใช้งานหลัก: งานม้วนเก็บวัสดุ (Winding/Unwinding), งานกดอัด (Pressing), งานที่ต้องการจำกัดแรง (Force Limiting), งานขันสกรูด้วยแรงบิดคงที่ข้อดี: ควบคุมแรงได้แม่นยำ, ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงโหลดได้รวดเร็ว, ป้องกันความเสียหายจากการออกแรงเกินข้อจำกัด: ไม่สามารถควบคุมตำแหน่งหรือความเร็วโดยตรงได้ หากไม่มี Controller ภายนอกมาควบคุมซ้อนอีกชั้นPro-Tip สำหรับ Torque Control ในการใช้งาน Torque Control สำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำสูง ควรพิจารณาถึงความสัมพันธ์ระหว่างกระแสและแรงบิดของมอเตอร์ รวมถึงค่าการชดเชยแรงเสียดทาน (Friction Compensation) เพื่อให้ได้แรงบิดที่เที่ยงตรงตามต้องการ
โหมดควบคุมตำแหน่ง (Position Control Mode) โหมดควบคุมตำแหน่ง เป็นโหมดที่ใช้งานแพร่หลายที่สุดในระบบอัตโนมัติ โดย Servo Drive จะควบคุมมอเตอร์ให้เคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งที่กำหนดไว้ด้วยความแม่นยำสูง และคงตำแหน่งนั้นไว้ไม่ว่าจะมีแรงภายนอกมากระทำ โหมดนี้อาศัย Feedback จาก Encoder หรือ Resolver ที่ติดตั้งอยู่บนมอเตอร์เพื่อตรวจสอบตำแหน่งปัจจุบัน
หลักการ: ผู้ใช้งานส่งค่าตำแหน่งเป้าหมาย (Position Command) ให้กับ Servo Drive ซึ่งจะเปรียบเทียบกับตำแหน่งปัจจุบันจาก Encoder หากมีข้อผิดพลาด (Position Error) Drive จะสร้างแรงบิดเพื่อลดข้อผิดพลาดนั้นจนกว่ามอเตอร์จะถึงตำแหน่งที่ต้องการการใช้งานหลัก: หุ่นยนต์อุตสาหกรรม (Robotics), เครื่องจักร CNC, ระบบลำเลียงที่ต้องการหยุดตำแหน่งแม่นยำ, เครื่องบรรจุภัณฑ์, ระบบ Pick & Placeข้อดี: ควบคุมตำแหน่งได้แม่นยำสูง, ทำซ้ำได้ดี (Repeatability), เหมาะสำหรับงานที่ซับซ้อนและต้องการ Path Controlข้อจำกัด: อาจมีอาการ Over-shoot หรือ Under-shoot หากการจูนค่า PID ไม่เหมาะสม, การตอบสนองต่อโหลดที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วอาจไม่เร็วเท่า Torque Control โดยตรงข้อควรรู้เกี่ยวกับ Position Control ความแม่นยำของ Position Control ขึ้นอยู่กับความละเอียดของ Encoder และประสิทธิภาพของวงจรควบคุม PID หากเกิดปัญหาเรื่องการสั่น (Vibration) หรือการเคลื่อนที่ไม่ราบรื่น มักเกิดจากการจูนค่า Gain (P, I, D) ที่ไม่เหมาะสม
ความแตกต่างที่สำคัญและปัจจัยในการเลือกใช้งาน การเลือกใช้โหมดควบคุมที่ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญต่อประสิทธิภาพและความเสถียรของระบบ การทำความเข้าใจความแตกต่างหลักๆ จะช่วยให้วิศวกรตัดสินใจได้ง่ายขึ้น
เป้าหมายการควบคุม: แรงบิด: ควบคุม 'แรง' ที่มอเตอร์สร้างตำแหน่ง: ควบคุม 'จุด' ที่มอเตอร์ควรจะอยู่Feedback หลัก: แรงบิด: กระแส (Current Feedback)ตำแหน่ง: ตำแหน่ง (Position Feedback จาก Encoder)การตอบสนอง: แรงบิด: ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงโหลดด้านแรงได้รวดเร็วตำแหน่ง: ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งได้รวดเร็วความซับซ้อน: แรงบิด: โดยทั่วไปซับซ้อนน้อยกว่าในแง่การจูน (Tuning)ตำแหน่ง: ต้องจูนค่า PID อย่างละเอียดเพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดและลดการสั่นการประยุกต์ใช้: แรงบิด: งานม้วน, งานกด, งานจำกัดแรงตำแหน่ง: งานหุ่นยนต์, CNC, Pick & Place, Indexing
แนวทางการพิจารณาในการเลือกโหมดควบคุมที่เหมาะสม ระบุวัตถุประสงค์หลักของงาน: งานของคุณต้องการควบคุมแรง, ควบคุมตำแหน่ง, หรือควบคุมความเร็วเป็นหลัก? นี่คือคำถามแรกที่ต้องตอบพิจารณาโหลดและลักษณะการเคลื่อนที่: โหลดมีการเปลี่ยนแปลงบ่อยหรือไม่? ต้องการเคลื่อนที่แบบจุดต่อจุด (Point-to-Point) หรือเคลื่อนที่ตามเส้นทางที่ซับซ้อน (Path Control)?ความต้องการด้านความแม่นยำ: ความแม่นยำในการหยุดตำแหน่งเป็นสิ่งสำคัญแค่ไหน? หรือความแม่นยำในการรักษาแรงเป็นสิ่งสำคัญกว่า?ระบบควบคุมภายนอก: มี PLC หรือ Motion Controller ภายนอกที่สามารถจัดการการคำนวณตำแหน่งหรือความเร็วได้หรือไม่? หากมี อาจใช้ Servo Drive ในโหมด Torque หรือ Speed และให้ Controller ภายนอกดูแล Loop ตำแหน่งงบประมาณและความซับซ้อนในการติดตั้ง/จูน: โหมดตำแหน่งมักต้องการ Encoder ที่มีความละเอียดสูงกว่าและกระบวนการจูนที่ละเอียดกว่าtext
ตัวอย่างการตั้งค่าพารามิเตอร์โหมดควบคุม (อาจแตกต่างกันไปตามยี่ห้อ)
Mitsubishi J3/J4:
PR. PA01 = 0 (Position Control)
PR. PA01 = 1 (Speed Control)
PR. PA01 = 2 (Torque Control)
Delta ASDA-B2/A2:
P1-01 = 1000 (Position Control)
P1-01 = 2000 (Speed Control)
P1-01 = 3000 (Torque Control)
ปัญหาที่พบบ่อยและการแก้ไขเบื้องต้น แม้ว่า Servo Drive จะมีความน่าเชื่อถือสูง แต่ก็อาจเกิดปัญหาในการใช้งานได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเลือกโหมดควบคุมไม่เหมาะสมหรือการจูนค่าไม่ถูกต้อง
อาการ: มอเตอร์สั่น/แกว่ง (Hunting/Oscillation) ในโหมดตำแหน่งสาเหตุ: ค่า P-Gain สูงเกินไป, ค่า I-Gain ไม่เหมาะสม, โหลดมีแรงเสียดทานสูงการแก้ไข: ลด P-Gain, ปรับ I-Gain, ตรวจสอบ Mechanical Backlashอาการ: มอเตอร์ไม่สามารถหยุดที่ตำแหน่งที่ต้องการได้แม่นยำ (Position Error)สาเหตุ: P-Gain ต่ำเกินไป, ตำแหน่ง Command ผิดพลาด, Encoder มีปัญหา, Mechanical Slipการแก้ไข: เพิ่ม P-Gain, ตรวจสอบ Wiring ของ Encoder, ตรวจสอบการยึดของ Couplingอาการ: มอเตอร์ร้อนจัดหรือมีกระแสเกินในโหมดแรงบิดสาเหตุ: ตั้งค่าแรงบิดสูงเกินไปสำหรับโหลด, Mechanical Binding, ระบบระบายความร้อนไม่เพียงพอการแก้ไข: ลดค่า Torque Limit, ตรวจสอบสภาพกลไก, ตรวจสอบพัดลมระบายความร้อนอาการ: Alarm Code ที่เกี่ยวข้องกับ Over-speed หรือ Over-currentสาเหตุ: การจูนค่า Gain ไม่เหมาะสม, โหลดมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว, Wiring ผิดพลาดการแก้ไข: ตรวจสอบค่า Gain, ตรวจสอบ Wiring, ตรวจสอบ Mechanical System
ข้อควรระวังสำคัญ ก่อนทำการแก้ไขใดๆ กับ Servo Drive หรือมอเตอร์ ควรปิดระบบและตัดการเชื่อมต่อแหล่งจ่ายไฟทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานและป้องกันความเสียหายต่ออุปกรณ์ การปรับพารามิเตอร์โดยไม่มีความเข้าใจที่เพียงพออาจทำให้เกิดอันตรายหรือความเสียหายร้ายแรงได้
บทสรุปและคำแนะนำเพิ่มเติม การทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างโหมดควบคุมแรงบิดและตำแหน่งใน Servo Drive เป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับวิศวกรระบบอัตโนมัติ การเลือกใช้โหมดที่เหมาะสมไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและความแม่นยำของระบบ แต่ยังช่วยลดปัญหาและยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์อีกด้วย การจูนค่าพารามิเตอร์อย่างถูกวิธีและการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ จะนำไปสู่การทำงานของเครื่องจักรที่ราบรื่นและมีเสถียรภาพสูงสุด หากคุณต้องการคำปรึกษาเชิงลึก หรือพบปัญหาที่ซับซ้อนเกินกว่าการแก้ไขเบื้องต้น ทีมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญของ SP Automation ยินดีให้คำปรึกษาทางเทคนิคและบริการสนับสนุน เพื่อให้ระบบอัตโนมัติของคุณทำงานได้อย่างเต็มศักยภาพ
โหมดควบคุม Servo Drive: แรงบิด vs ตำแหน่ง | SP Automation | SP Automation